Datumm


Datumm Bilimsel Araştırma Projesi, Türkiye’deki modern mobilya tasarım tarihine katkıda bulunmak, bu dönemde üretilen mobilyalara ait farkındalığı arttırmak ve koruma bilincinin oluşmasını sağlamak adına başlatılmıştır. İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından desteklenen projenin ilk etabı 2 Eylül 2013 - 2 Mart 2015 tarihleri arasında yaklaşık 2 yılı aşkın bir sürede tamamlanmıştır.


Kapsamlı bir araştırma sonucunda, 1930-1970 yılları arasında mobilya üretimine katkıda bulunmuş mobilya tasarımcıları, mimarlar, iç mimarlar ve çeşitli kurumlarla iletişime geçilerek hem sözlü bir tarih projesine imza atılmış, hem de mobilyaların profesyonel olarak belgelenmesi ve fotoğraflanmasıyla dijital olarak erişilebilen bir arşiv ortaya çıkarılmıştır. Gelişerek büyüyen proje sonunda, İzmir Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde gerçekleşen sergide, proje kapsamında ulaşılan 73 adet özgün/tarihi mobilya 6-24 Şubat 2015 tarihleri arasında izleyici ile buluşmuştur. Yapılan sözlü tarih çalışması ile tasarımcılar ya da yakınlarına ulaşılarak bir belgesel film hazırlanmıştır. Böylece, mobilyalar sadece bir sonuç ürünü olmaktan öteye geçen, dönemlerinin sosyo-ekonomik ve politik atmosferini anlatan ve tasarımlarının arka planlarındaki hikâyelerle beraber Türkiye’de tasarım kültürünün gelişmesini aktaran aktörler haline gelmiştir. 


Proje kapsamında Türkiye’de modern mobilya tasarımının ilklerini oluşturan birçok kişi ve kuruma yer verilmiştir. Öncü firmalardan Kare Metal, Moderno, Ersa, Interno, Masis, Medaş, Metal Mobilya, MPD, Sim gibi İstanbul, Ankara ve İzmir’den firmalara ait mobilyalar gün ışığına çıkarılmıştır. Tasarımcılar arasından Azmi-Bediz Koz, Babür Kerim İncedayı, Baki Aktar, Danyal Çiper, Fikret Tan, Gazanfer Erim, Sadun Ersin, Önder Küçükerman ve daha birçok önemli isme ait mobilyalara ait bilgiler arşivlenip sergilenmiştir. Mobilyaların sergi kapsamında sunumu ve dijital arşivi, 73 adet özgün/tarihi modern mobilyanın kendisini, 113 adet mobilya ya da mobilya grubunun ise mobil bir fotoğraf stüdyosu aracılığıyla profesyonel biçimde çekilmiş fotoğraflarını içermektedir. Projenin ilerleyen yıllarda gelişerek devam etmesi ve arşivin gelecek kuşaklara Türk modern mobilya tarihi hakkında bir kaynak oluşturması, böylece mobilya tasarımlarının korunması konusundaki eksikliklerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Sergide kullanılan fotoğraf ve mobilyalardan oluşturulan sergi kitabı ve belgesele, dijital arşiv ile beraber www.datumm.org sayfasından erişilebilir.


Datumm Ekibi: Zeynep Tuna Ultav, Deniz Hasırcı, Hande Atmaca Çetin, Seren Borvalı